Względna zawartość fluoru

0

Wyniki metody fluorowej zależą od mniej lub bardziej regularnego tempa, w jakim kości lub dane wyroby wchłaniają fluor z osadów, w których zostały pogrzebane. Zawarty w kościach apatyt hydroksylowy łączy się z fluorem, tworząc fluoroapatyt, którego ilość można określić na gram kości. Ponieważ różne osady zawierają różne ilości fluoru, metoda ta jest bezwartościowa w odniesieniu do porównawczych pomiarów kości pochodzących z różnych stanowisk i można je stosować jedynie przy porównywaniu wieku różnych kości z tego samego stanowiska. Jeżeli jednak w osadzie znajduje się fluor (co zdarza się w większości osadów plejstocenowych) wówczas procent fluoroapatytu wynosi w przybliżeniu:

dalej

Główne wnioski – tempo ewolucji biologicznej cz. II

0

Krzywizna wykresów oparta jedynie na kilku punktach nie daje wystarczających podstaw do dokładniejszej analizy. Jest jednak pewne, że redukcja człowieczeństwa o dalsze 10% trwałaby kilka milionów lat, a o następne 5% jeszcze o wiele dłużej, gdyż krzywa staje się coraz bardziej pozioma. Nie będzie więc chyba błędem przyjąć szacunkową rzędu 20 milionów lat ogółem. Procent człowieczeństwa wynosiłby wówczas 35, czyli mniej więcej odpowiadałoby to przeciętnej wartości wskaźników (ii – 35, 12 = 41, I4 = 32) wykazanej na tabeli II dla prymitywnej małpy człekokształtnej Proconsul, która żyła prawdopodobnie 20-30 milionów lat temu, w okresie mio- cenu.

dalej

Wskaźniki dla pierwotnego mieszkańca Australii

0

Dlatego też można przeciągnąć krzywą gerontomor- ficznych neandertalczyków aż do osi rzędnych, a wówczas stanie się widoczne, że tak rozszerzony wykres sięgnie niemal bezpośrednio do punktów A.

dalej

Typologia narządzi

0

Do datowania odosobnionych narzędzi stosuje się różnorodne metody, w zależności od specyfiki obiektu. Większość narzędzi podlegających datowaniu identyfikuje się albo według materiału, z którego są zrobione, albo według funkcji, których wykonaniu mają służyć. Możemy tu nawiązać do rozdziału III, w którym omówione były materiały używane przez człowieka oraz zajęcia, którymi się trudnił. Oba te aspekty powinny być rozpatrywane łącznie z tym, że najpierw należy zastanowić się nad materiałem, z którego są wykonane. W większości przypadków będzie to kamień, kość (łącznie z kością słoniową), drzewo, brąz, żelazo i inne metale, szkło, glina. Taka wstępna identyfikacja służy do wytyczenia pewnych granic, w ramach których można datować używanie poszczególnych materiałów w danym kraju. Na przykład, jeżeli chodzi o Anglię, przedmioty wykonane z brązu nie mogą być starsze niż z około 1900 roku p.n.e., mogą jednak oczywiście pochodzić z jakiegoś późniejszego okresu. Inne dane dotyczące pojawienia się danych materiałów po raz pierwszy podane są w rozdziale III.

dalej

Wartości wskaźnika dla australopiteka

0

W związku z tym jest szczególnie interesujące, że czaszkom z Wadjak, odznaczającym się bardzo dużą pojemnością, towarzyszy wyjątkowo mała wartość wskaźnika I4. Niestety, jak dotychczas nie udało się zobaczyć wewnętrznej strony tej czaszki i co za tym idzie nie jest znany stopień złożoności jej zwojów mózgowych. Sądząc z przeciętnej inteligencji pierwotnych mieszkańców Australii, stopień ten nie wydaje się być zbyt wysoki, tak że niewielkie możliwości mowy przy nienormalnie dużych czaszkach nie są wcale zadziwiające. Zagadnienie to będzie jeszcze omawiane poniżej, przy rozważaniu ekstrapolacji wykresów. Czy ta możliwość posługiwania się artykułowaną mową zależna była od zmian anatomicznych lub fizjologicznych, związanych ze zwiększeniem pojemności czaszki, jest sprawą, którą należy zostawić do zbadania zawodowym anatomom. Jeżeli, na przykład, można by wykazać, że lewa strona mózgu, w której znajduje się ośrodek mowy, rozwijała się silniej niż strona prawa w okresie 50 000 lat temu i później, pozwoliłoby to na ustalenie związku pomiędzy wykresami dla I3 i 14. Z drugiej strony asymetryczny rozwój mózgu musiałby się rozpocząć wiele tysięcy lat wcześniej, sądząc z praworęcznego charakteru wytwarzania narzędzi krzemiennych (szczególnie skręconych owalnych narzędzi z czasów aszelskich: patrz rys. 33).

dalej

Typologia kości – dalszy opis

0

Załóżmy, na przykład, że dano komuś kilka blaszek zęba mamuta. Człowiek niedoświadczony będzie przekonany, że są to części trzonowych zębów słonia Należy je jednak porównać z zębami współczesnych gatunków słoni afrykańskich i indyjskich, a wreszcie z Okazami przedhistorycznymi. Ścisłość blaszek (wynosząca chyba około 10 na 10 cm) oraz brak wyraźnych szczerb, czyli rowków w kształcie litery V w środku ipowierzchni trącej pozwoli odróżnić ten ząb od zębów bardzo wczesnych słoni, a wówczas można go zidentyfikować jako ząb trzonowy mamuta i datować, przypuśćmy, na początek lub koniec zlodowacenia Wurm, lecz nie dokładniej. Przy dużym doświadczeniu można określić, czy ząb pochodzi z dolnej, czy górnej szczęki, a nawet ile lat miał słoń:-te dodatkowe informacje jednak nie dopomogą w datowaniu okazu.

dalej

Zawartość promieniotwórczego izotopu węgla cz. II

0

Zanim przystąpimy do rozważenia niektórych ostatnio osiągniętych wyników, wyjaśnijmy przyczynę stałej obecności węgla promieniotwórczego – izotopu niestałego – w atmosferze. W punkcie 3 niniejszego rozdziału stwierdziliśmy, że jednym z trzech stałych części składowych wszystkich atomów jest neutron. Uwolnione neutrony o dużych prędkościach są zawsze obecne w atmosferze naszej Ziemi, szczególnie w wyższych warstwach stratosfery. Stanowią one część promieni kosmicznych, które znajdują się w „próżni” Wszechświata. Gdy te neutrony o dużych prędkościach uderzają w atom azotu zawartego w atmosferze, grzęzną w jądrze atomu i w ten sposób zmieniają normalny stan azotu w ciężki izotop promieniotwórczy. Atom ten zaczyna od razu rozpadać się na ciężki izotop węgla i normalny atom wodoru. Atom normalnego węgla w atmosferze zawiera w swym jądrze 6 neutronów i 6 protonów. Węgiel promieniotwórczy zawiera 8 neutronów i 6 protonów, w związku z czym znany jest jako węgiel 14, czyli C, gdzie liczba wyższa stanowi sumę liczby części składowych jądra, a niższa – liczbę protonów (elektryczny ładunek jądra). Następuje więc ciągły wzrost na skutek tworzenia się go z rozpadu atomów promieniotwórczego azotu oraz ciągły spadek na skutek własnego jego rozpadu. Z biegiem czasu ustaliła się trwała równowaga, w wyniku której powstaje stała ilość węgla promieniotwórczego na każdy 1 cm3 atmosfery. Rezultatem tej równowagi jest stały, chociaż niezwykle mały stosunek węgla promieniotwórczego do węgla stałego w atmosferze. Wynosi on olk. 1 bilionowej (10-12). Ten sam stosunek występuje we wszystkich żywych materiach, które za życia wchłaniają węgiel atmosferyczny – bezpośrednio (jako rośliny) lub pośrednio (jako zwierzęta). Z chwilą, gdy roślina lub zwierzę umiera, ustaje w nich proces wchłaniania węgla, lecz nadal trwa rozpad węgla promieniotwórczego. Ponieważ tempo procesu rozpadu jest stałe i znane, można zmierzyć procentowy stosunek węgla promieniotwórczego do węgla stałego i obliczyć w ten sposób w latach czas od chwili śmierci rośliny lub zwierzęcia, oczywiście, jeżeli zachowało się przynajmniej kilka gramów szczątków roślinnych lub zwierzęcych. Rośliny torfowisk mogą przetrwać kilka tysięcy lat, a kości zwierząt o wiele dłużej niż 50 000 lat, czyli okres, w obrębie którego można obecnie stosować datowanie metodą węgla promieniotwórczego.

dalej

Przyczyny ewolucji człowieka – kontynuacja

0

Nie są jeszcze dokładnie znane przyczyny, dla których geny podlegają mutacji, wiadomo jednak, że ciepło i wystawienie na działanie promieni elektromagnetycznych o wysokiej częstotliwości (promienie y i X) oddziały wuj ą na tempo mutacji. Dlatego też wydaje się prawdopodobne, a może nawet pewne, że zmiany w promieniowaniu słonecznym (wraz z wszelkimi wynikającymi stąd zmianami klimatycznymi powodują, że gatunki poddane ich działaniu mogą przetrwać lub wygasnąć.

dalej

Szczątki roślinne

0

Jest rzeczą oczywistą, że szczątki roślin mogły zachować się tylko w specjalnych okolicznościach. Skamieniałości roślinne znajdowane w pokładach węgla zostały tam pogrzebane zanim zdążyły ulec procesowi zniszczenia, do którego okres kulturowy ?L analizy pyłkowe drzew strefa klimat brzoza sosna wqz dąb olcha leszczyna torfowiska i lodowiec konieczny jest dostęp tlenu. Wszelkie okoliczności zapobiegające przedostaniu się tlenu do substancji roślinnej prowadzą do zachowania rośliny w rozpoznawalnej formie. W czasach stosunkowo niedawnych okoliczność taką stanowiło ogarnięcie roślin przez złoża torfu lub wchłonięcie ich przez muł z dna jezior. Na obecność skamieniałości pyłku z drzew w osadach czwartorzędu pierwszy zwrócił uwagę szwedzki geolog Lennart von Post wskazując równocześnie, jaki wpływ może mieć ich identyfikowanie na rozwój wiedzy o warunkach klimatycznych panujących wówczas, gdy pyłki te opadły lub zostały przez wiatr zdmuchnięte z drzew. Stosunkowo odporne ziarenka pyłków mogą zachować się przez tysiące, a nawet miliony lat. Przy użyciu nowoczesnej techniki można oddzielić te ziarenka od mineralnej substancji, która je chroniła i zbadać pod mikroskopem. Następnie oblicza się ilość poszczególnych rodzajów ziarenek pyłków i procent, jaki ta ilość stanowi w liczbie ogólnej, ustalając w ten sposób stosunek obfitości ich występowania .

dalej

Przebieg rozwoju kulturowego

0

Taki sam przebieg rozwoju kulturowego wynika z C3. Wykres przebiega po linii odpowiadającej na osi odciętych czasowi sprzed przeszło 500 000 lat, aż do momentu użycia sań. Nie wiadomo, kiedy zostały one użyte po raz pierwszy, najwcześniejsze jednak dowody pochodzą z malowideł jaskiniowych z młodszego paleolitu (rys. 40). Nie wiadomo również, kiedy dokładnie zaczęto używać koła, niewątpliwie jednak pomysł ten doprowadził bezpośrednio do osiągnięcia dalszego postępu we wzroście szybkości.

dalej