Akredytacja a ocena jakości cz. II

0

W dyskusjach dotyczących celów, jakim ma służyć system zapewnienia jakości kładziony jest nacisk na różne sprawy:

– uzyskanie przez uczelnie międzynarodowej wiarygodności:

– uzyskanie podstaw do podziału uczelni na akademickie i nieakademickie:

– zwiększenie wiedzy szkół wyższych o sobie i o pozycji zajmowanej wśród innych uczelni:

-zapewnienie wiedzy niezbędnej dla przyznania praw nowo powstającym instytucjom.

W celu dalszej prezentacji wdrażanych lub dyskutowanych sposobów utrzymania i doskonalenia jakości w szkolnictwie wyższym należy podjąć próbę odpowiedzenia na pytanie: co to jest akredytacja? Jest to proces zapewniania i doskonalenia jakości, którego koncepcja powstała w latach dwudziestych w Stanach Zjednoczonych. W procesie tym należy wyróżnić trzy części składowe:

– 1) proces samooceny:

– 2) przegląd dokonany przez kompetentnych ekspertów (peer review), zazwyczaj jest to forma wizytacji:

– 3) etap charakterystyczny dla akredytacji: jest nim połączenie dwóch pierwszych elementów z trzecim, polegającym na określeniu standardów przyjętych w celu podjęcia decyzji, czy przyznać akredytację (Vught 1994, s. 70).

W Europie i w Kanadzie w procesie zapewniania jakości stosowane są dwa pierwsze elementy. Akredytacja przeprowadzana jest na poziomie instytucji i/lub na poziomie kierunków studiów. Jest ona dobrowolna. W Stanach Zjednoczonych stosowane są dwie formy akredytacji: ogólna – prowadzona przez ciała regionalne, kontrolowane przez instytucje szkolnictwa wyższego oraz zawodowa – prowadzona przez ciała kontrolowane przez środowiska lub instytucje zawodowe1. Odmienną koncepcję przedstawia J. Crighton, ekspert Unii Europejskiej, od 1990 r. zaangażowana w problemy szkolnictwa wyższego w naszej części świata. Proponuje ona następujące określenie akredytacji: „przedsięwzięcie, na którego podstawie uprawomocnione ciaio lub agencja publicznie wyraża swoje stanowisko dotyczące aprobaty standardów egzaminacyjnych, testowych lub schematu oceniania, administrowane przez niezależną organizacji?’ (Crighton 1994, s. 32). W dalszym ciągu wywodu definiowane są podstawowe pojęcia:

– przedsięwzięcie: może nim być zbiór procedur, na podstawie których występujący o akredytację przedstawiają określony typ dowodów w określonym czasie, a przyznający akredytację, po przeanalizowaniu ich zgodnie z jawnymi kryteriami, udzielają odpowiedzi:

– uprawomocnione ciało: odnosi się do komitetów, grup, agencji i ekspertów, powołanych (na wniosek ministra albo przez instytucje dążące do uzyskania akredytacji) w celu rozpatrzenia przedłożonych dowodów i udzielenia odpowiedzi:

Problemowi akredytacji w Stanach Zjednoczonych poświęcono sporo miejsca w artykule Jakość w szkolnictwie wyższym – mechanizmy oceny w pierwszym numerze tego czasopisma z 1993 r.

– publicznie wyrażone stanowisko: każda odpowiedź udzielona przez uprawomocnione ciało występującym o akredytację musi mieć charakter publiczny, aby poinformować osoby zainteresowane o poddanych badaniu egzaminach, testach lub innych formach oceny studiowania:

– standardy: są nimi te cechy i właściwości, które podlegały ocenie zgodnie z jawnymi kryteriami i rozwiązaniami wynikającymi z praktyki, formułowane we współpracy ze środowiskiem nauczycieli akademickich, szeroko rozpowszechnione, stosowane – właściwie bez wyjątków – tak samo wobec wszystkich występujących o akredytację, sprawdzane na życzenie tych, którzy pragną otrzymać lub potwierdzić akredytację:

– egzamin, test, schemat oceniania: terminy te odnoszą się do każdego z poddanych akredytacji egzaminu pisemnego lub ustnego, testu lub innej formy sprawdzenia wiedzy uczących się:

– niezależna organizacja: oznacza, iż ubiegający się o akredytację musi być finansowo i organizacyjnie niezależny od ciała udzielającego akredytacji.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>