Brak prostego prawa rozwoju kulturowego

0

Ujarzmienie energii, od której zależała kultura człowieka, zostało dokonane przy użyciu narzędzi i maszyn, głównie dzięki ich wydajności. To z kolei zależało od zastosowania odpowiednich materiałów. Tak więc liczba materiałów jest czynnikiem, od którego pośrednio zależało ujarzmienie energii. Byłoby lepiej, gdyby można było wymierzyć ilość energii naturalnej zużytej na głowę w stosunku rocznym, jest to jednak oczywiście niewykonalne. Ponieważ jednak wzrost konsumpcji energii zależy od wzrostu liczby dostępnych materiałów, kryterium C! uznane zostało za dogodny miernik tego aspektu kultury. Podobnie konsumpcja energii wzrasta wraz z liczbą i różnorodnością zajęć, z których każde wymaga przypadającej na nie części energii. Tak więc, podobnie jak kryterium Ch również wartości C2 są bezpośrednio związane z ujarzmioną energią, a pośrednio z osiągniętym stopniem kultury. Dlatego też nie powinno nikogo dziwić, że te dwie krzywe są do siebie podobne i prowadzą do takiego samego wniosku, iż kultura człowieka była niemal niedostrzegalna w ciągu większej części jego istnienia na Ziemi i chociaż rozwijała się powoli, nie wykazywała żadnych znaczniejszych zmian aż do okresu sprzed 50 000 do 20 000 lat p.n.e. Od tego czasu kultura człowieka w Europie i Ameryce rozwija się gwałtownie, a dziś nawet w ciągu życia jednego pokolenia mogą dokonać się ogromne zmiany w tej dziedzinie. Dla każdego, kto ukończył przynajmniej 30 rok życia, zmiany te są całkiem oczywiste.

Nie ma żadnego prostego prawa rozwoju kulturowego, które mogłoby posłużyć do przedstawienia tych wykresów. Nie wzrastają one wykładniczo ani też nie wynikają z prostego prawa siły. Można naturalnie podać równanie algebraiczne krzywych, używając dowolnych współczynników, niczego jednak przez to się nie osiągnie. Jeżeli prawo nie posiada jakiejś słusznej podstawy, jest ono nieużyteczne dla zrozumienia mechanizmu rozwoju kulturowego. Zwykła formuła algebraiczna stanowi jedynie dodatkową i mniej zadowalającą metodę ujęcia wyników na tabelach IV i VIII i ma mniejszą wartość niż wykresy. Kształt krzywych jest tego rodzaju, że nic nie dorówna stałej rozwojowej Haldane’a, wynikłej z wykresów rozwoju morfologicznego, pokazanych na rys. 53.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>