Dlaczego przeprowadza się oceny?

0

Niektórzy autorzy prac z dziedziny badań ewaluacyjnych wymieniają konkretne powody, dla których dokonuje się oceny: „[…] dla celów zarządzania i administrowania, aby określić, na ile właściwe są zmiany programów: w celu zidentyfikowania sposobów usprawnienia interwencji: realizacji wymogu sprawozdawczości, tzn. odpowiedzialności za podjęte zadania wobec instytucji finansujących programy: w celu sprawdzenia nowatorskich pomysłów dotyczących sposobu rozwiązywania problemów ludzi i społeczności: podjęcia decyzji o ewentualnym rozszerzeniu lub zawężeniu programu: w celu obrony jednych, a atakowania innych programów: wreszcie – sprawdzenia konkretnych hipotez społecznych lub reguł profesjonalnych zachowań” (por. Chelimsky 1978).

Wśród rozmaitych motywów oceniania rozróżnia się te, które ukierunkowują oceny na rozliczanie się wobec sponsora (a szerzej – wobec władz zwierzchnich) oraz na kontrolę, a także te, które mają na celu uczenie się organizacji (Cronback 1981). Pierwszy rodzaj podejścia wyraża realizację lub wzmocnienie kontroli hierarchicznej, drugi – to element stałego procesu samooceny.

Dla realizacji tych wszystkich celów „podstawowe zadanie to opracowanie i przeprowadzenie oceny tak obiektywnie, jak tylko to jest możliwe, tzn. dokonanie osądu, który nie uległby zmianie, gdyby ocena została powtórzona przez tych samych lub innych ewaluatorów” {Rossi 1989, s. 43-44).

Także w literaturze poświęconej ocenianiu w szkolnictwie wyższym wymienia się wiele zróżnicowanych celów i różne obiekty ewaluacji. Przykładem tej rozmaitości mogą być chociażby podane niżej tytuły niektórych artykułów na temat ewaluacji z cytowanej już książki pod redakcją M. Kogana (1989):

– Alokacja środków publicznych na podstawie wskaźników osiągnięć:

– Ocenianie jako metoda rozliczania się z otrzymanych funduszy:

– Ocenianie efektywności instytucjonalnej:

– Usprawnienia w szkolnictwie poprzez oceny wewnętrzne:

– Samoocena instytucji:

– Ocena w przypadku zmiany oczekiwań (potrzeb) zgłaszanych wobec instytucji:

– Ocenianie kadr naukowych w uczelni:

– Ocena jednostek działalności podstawowej w uczelni:

– Ocenianie badan i alokacja na podstawie oceny jakości a użyteczność (walory praktyczne) badań.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>