Główne wnioski – tempo rozwoju kulturowego

0

Z wykresów rozwój kulturowy/czas (rys. 54) wynikają dwa główne wnioski: jeden oparty jest na podobieństwie wykresów, a drugi na ich ogólnym kształcie. Podobieństwo wykresów jest wręcz uderzające. Oznacza ono, że czynniki zestawione jako dane na osi rzędnych stanowią kryteria jednej i tej samej ludzkiej cechy charakterystycznej, wymierzonej na podstawie opanowania przez człowieka jego materialnego otoczenia i (szczególnie w wykresie C3) sił energii działających w świecie materialnym. Zacytujemy znów White’a, który stwierdza (na s. 367): „pierwotną funkcją kultury było więc opanowanie energii i wprzęgnięcie jej do służby człowieka”. Dlatego też podobieństwo wykresów wskazuje, że wspólną cechę ich mierników stanowi właśnie ten specyficzny aspekt kultury. Zacytujemy Gordona Childe’a: „Epoka brązu, która zastąpiła… (epokę kamienia), to nie tylko lepsze narzędzia, to także zadatki bardziej złożonej struktury ekonomicznej i społecznej”.

U podłoża naszych usiłowań ilościowego wymierzenia kultury leży właśnie ten punkt widzenia. Fakt, że cztery wybrane kryteria wymierzają ten sam czynnik kulturowy, wydaje się wynikać ze ścisłego podobieństwa, jeżeli wykresy i wymierzany czynnik stanowią „kompleks struktury ekonomicznej i społecznej”, jaki człowiek wytworzył wokół siebie. Symbolizuje to liczba różnych wprowadzonych do użytku materiałów oraz liczba i różnorodność zajęć człowieka, szybkość me- chanicznego transportu oraz złożoność używanych przedmiotów i zakres wiedzy .potrzebnej do ich wyprodukowania. Czy i w jakim stopniu to ostatnie kryterium zostało właściwie wymierzone – omówimy poniżej, jednakże wykres wyników tych pomiarów, w porównaniu z trzema pozostałymi, wydaje się usprawiedliwiać przyjętą metodę.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>