Kontrowersje i spory wokół wskaźników osiągnięć

0

Wokół problemu korzystania ze wskaźników osiągnięć istnieje wiele kontrowersji, które dotyczą zwłaszcza ich wykorzystania w decyzjach finansowych. Oto niektóre z tych spornych spraw:

– Czy należy polegać na dostępnych i weryfikowanych „twardych danych”, zebranych w wyniku wysiłku samej instytucji (dane ze sprawozdawczości lub zapisywane w bazie danych), czy też korzystać z jakościowych, „miękkich” danych i opinii (np. w Holandii stosuje się obie metody).

– Dyskutuje się dostępność bazy danych dla osób zainteresowanych wynikami oceny, w tym prawny i psychologiczny problem własności tych danych, kwestie selektywnego, zróżnicowanego dostępu do danych lub ich ewentualną tajność. Problem ten ma związek, z jednej strony, z zachowaniem autonomii uczelni z drugiej zaś – z prawem dostępu do danych dla osób spoza systemu szkolnictwa (przedstawiciele społeczeństwa roszczą sobie takie prawo, ze względu na korzystanie uczelni ze środków publicznych przeznaczonych na kształcenie).

– Spory budzi także ewentualne publikowanie danych, szczególnie tych o charakterze porównawczym, gdy występuje rangowanie instytucji według przyjętych wskaźników. Takie informacje bywają wyjęte z kontekstu, występują na poziomie agregacji, który maskuje ważne elementy wyjaśniające, dlatego też mogą następować przekłamania, prezentowane wnioski mogą być nietrafne, przejściowej natury i mylne, zwłaszcza jeśli zostaną wykorzystane do wydawania opinii o uczelni w innym kontekście niż ten, w jakim dokonano oceny. Dlatego niektórzy sądzą, że publikowanie wskaźników porównawczych może szkodzić uczelniom i np. zniszczyć rynek potencjalnych klientów danej instytucji edukacyjnej. Zwolennicy otwartego systemu i publikowania danych argumentują, że społeczeństwo ma prawo wiedzieć, co mówią wskaźniki.

– Najlepiej dopracowane jest wykorzystanie wskaźników osiągnięć do określania poziomu finansowania instytucji szkolnictwa wyższego. W wielu krajach taki rodzaj stosowania wskaźników budzi jednak sprzeciwy uczelni. Także rządy niekoniecznie muszą być zainteresowane prowadzeniem ocen za pomocą wskaźników osiągnięć. W tabeli 2 podane zostały czynniki sprzyjające zainteresowaniu obu stron (uczelni i rządów) rozwojem wskaźników osiągnięć.

– Sprzeciw budzi również wykorzystanie wskaźników osiągnięć do pomiaru „wartości dodanej” w procesie kształcenia. Pracownicy akademiccy uzasadniają swe opory w odniesieniu do ocen ilościowych twierdząc, iż przyczyna i skutek nie dają się jasno zademonstrować w odniesieniu do procesu nauczania i uczenia się.

– Jednym z ważniejszych problemów przy stosowaniu wskaźników osiągnięć jest konieczność uwzględnienia kontekstu sytuacyjnego. Z tego powodu posługiwanie się tymi wskaźnikami jest problemem złożonym semantycznie, technicznie, politycznie I organizacyjnie (por. Kells 1992b).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>