Sposoby wykorzystywania wskaźników osiągnięć

0

A. Spee i R. Bormans (1992) wymieniają pięć różnych sposobów wykorzystania wskaźników osiągnięć:

– nadzór (monitorowanie):

– ewaluacja (zdolność do zmierzenia stopnia realizacji celów: muszą więc one być określone w kategoriach ilościowych: ponieważ jednak cele mają na ogół charakter wieloaspektowy, większość ocen będzie wyrażona w postaci kilku wskaźników, z których każdy odznacza się tylko relatywnym, częściowym stopniem trafności i wiarygodności):

– dialog (wskaźniki umożliwiają poprawę wzajemnych stosunków o charakterze administracyjnym, ich użycie może zdyscyplinować dialog między uczelniami a rządem, ponieważ- po pierwsze – strony komunikujące się będą nadawać to samo znaczenie określeniom abstrakcyjnym, takim jak np, jakość, oraz – po drugie – dialog będzie się koncentrował na osiągnięciach instytucji w świetle jednakowo rozumianych celów i tego samego układu odniesienia):

– racjonalizacja realizacji polityki rządu (wskaźniki osiągnięć mogą być użyte jako parametry związane z instrumentami polityki rządu, mogą pomagać w procesie planowania, mogą też uwzględniać role osób, które nie ponoszą bezpośredniej odpowiedzialności za proces „produkcji”, ale mają powiązania z efektami tego procesu):

– alokacja zasobów (wskaźniki mogą stanowić parametry wykorzystywane w modelu alokacji zasobów).

Ze względu na stopień złożoności celów szkolnictwa wyższego, z którymi związane są wskaźniki osiągnięć, odpowiedni dobór tych wskaźników nie jest łatwy. Co zatem składa się na „właściwy wskaźnik oceny” (Linke 1992)?

– odpowiednia relacja wskaźników do podstawowych funkcji uczelni, tzn. nauczania i badań: należy zapewnić, by każda wybrana orientacja działania, nastawiona na poprawienie istniejącego wskaźnika, prowadziła do korzystnych zmian odnoszących się do funkcji uczelni. Złożoność działania szkolnictwa wyższego sprawia, że trafny pomiar za pomocą jednego wskaźnika nie jest możliwy, stąd potrzeba stosowania wielu wskaźników dotyczących poszczególnych funkcji:

– wymóg rzetelności pomiaru oznacza, że dane powinny być określane na podstawie dostatecznie dużej grupy elementów oraz w dostatecznie długim czasie, by uniknąć przypadkowych fluktuacji i uwzględnić cykl „produkcji” (absolwenta czy publikacji). Z drugiej jednak strony, wymóg homogeniczności skłania do wyboru małych jednostek (podobnych do siebie):

– respektowanie standardów wartości wewnętrznej (intrinsic merit). Założenie przestrzegania norm jakościowych jest konieczne, gdy dokonuje się pomiaru ilościowego: jeśli istnieją wątpliwości dotyczące wskaźników ilościowych, należy prowadzić także oceny jakościowe.

Ze względu na kompleksowość funkcji szkolnictwa (wskaźniki ilustrują te funkcje jedynie ułomnie), a także z uwagi na selektywność pomiaru dokonywanego przez te wskaźniki oraz z powodu różnego stopnia powiązań między wskaźnikami a związanymi z nimi celami R.D. Linke twierdzi, iż niezbędny jest udział ekspertów z danej dziedziny w procesie decyzyjnym opierającym się na wskaźnikach osiągnięć (a nie automatyczne korzystanie z algorytmu powiązanego ze wskaźnikami). Zwraca on także uwagę na to, iż stworzenie „wzorcowej” instytucji szkolnictwa wyższego nie jest możliwe ani teoretycznie, ani na podstawie wskaźników, ponieważ równowaga między poszczególnymi funkcjami uczelni i formami realizacji tych funkcji jest odmienna dla każdej instytucji.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>