Wskaźniki osiągnięć

0

Ewaluacja w szkolnictwie stała się tematem dnia zwłaszcza ostatnio, kiedy zaczyna być coraz częściej stosowana jako podstawa decyzji o alokacji środków między uczelnie. Szczególne zainteresowanie, a zarazem kontrowersje, budziły w ciągu ostatnich dwu dekad w Europie Zachodniej metody ilościowe oparte na wskaźnikach osiągnięć.

I\la potrzebę skonstruowania wskaźników osiągnięć zwracano uwagę już w latach sześćdziesiątych. Zainteresowanie to wynikało z trudności w określaniu wielkości alokacji zasobów finansowych między uczelnie w związku z dynamicznym rozwojem sektora szkolnictwa. Trudności narastały w latach siedemdziesiątych, w czasie stagnacji nakładów.

Przykładem systemu szkolnictwa z rozwiniętymi procedurami ocen było szkolnictwo amerykańskie, zorientowane jednak nie na podejście normatywne (charakterystyczne dla systemów europejskich), aie na oceny związane z systemem celów i zamierzeń, potrzebą strategicznych wyborów i wspierania decyzji ukierunkowanych na osiągnięcie zadowolenia użytkowników (klientów systemu edukacji) oraz na doskonalenie poziomu kierunków studiów (Kells 1992a). W połowie lat osiemdziesiątych wzrosło zainteresowanie rządów europejskich problemem korzyści (ekonomicznych i społecznych) z inwestowania w szkolnictwo, decentralizacją władzy, wprowadzeniem konkurencyjności instytucji szkolnictwa, selektywnością finansowania, wydajnością, efektywnością i wprowadzeniem do instytucji szkolnictwa organizacyjnej kultury biznesu (Kells 1992a). Jedną z konsekwencji tego podejścia stanowiły próby opracowania wskaźników osiągnięć na poziomie systemu szkolnictwa, pozwalających na porównania między instytucjami, na oceny poszczególnych instytucji oraz – w niektórych krajach – na alokację środków między uczelnie. Stopień zaawansowania przygotowań do takich ocen w skali krajów w początku obecnej dekady ilustruje tabela 1.

Wskaźniki osiągnięć określane są w różny sposób. Jedna z definicji mówi, iż są to sygnały wywodzące się z danych o faktach bądź z opinii, które wskazują potrzebę badania odchyleń od założonego bądź normatywnego poziomu działania czy osiągnięć. Wskaźniki kontrolują więc rozwój lub osiągnięcia, sygnalizują potrzebę dalszej analiz/ problemów czy warunków działania, bądź pomagają w ocenie jakości (Kells 1992a, s. 33). Pełnią one rolę kierunkowskazu, przewodnika w podejmowaniu decyzji, jak poprawić osiągnięcia organizacyjne. Ich funkcją jest identyfikacja cech charakterystycznych lub składników dobrych osiągnięć (sukcesu organizacji), wyrażanych w postaci pomiarów ilościowych lub rzetelnych szacunków: mogą też dotyczyć relatywnych osiągnięć danej organizacji w konkretnym momencie w stosunku do innych instytucji lub też osiągnięć tej samej instytucji, ale w innym czasie (Linke 1992).

– wskaźniki kontrolujące odpowiedź uczelni na cele lub politykę określoną przez rząd (przykładowe wskaźniki w tej kategorii to: czas trwania studiów, dostęp do studiów, liczba absolwentów):

– wskaźniki odnoszące się do poszczególnych funkcji uczelni: nauczania – uczenia się, badań, usług akademickich (np. terminowość studiów, odsiew, poziom umiejętności absolwentów, jakość i zakres badań prowadzonych w szkołach wyższych):

– wskaźniki przydatne w zarządzaniu uczelnią (realizacja oczekiwań otoczenia, zadowolenie z usług edukacyjnych, analiza obciążeń naukowych i dydaktycznych, porównanie kosztów kształcenia Itp.).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>