Wykorzystywanie wyników oceny

0

Mówiliśmy wcześniej o różnych przesłankach (motywach) dokonywania ocen. Obecnie zajmiemy się sposobami wykorzystania ocen. P. Rossi i H. Freeman (1989), odwołując się do dorobku badań, wymieniają trzy sposoby wykorzystania wyników oceny:

– bezpośrednie, instrumentalne:

– konceptualne:

– perswazyjne lub wzmacniające.

T. Luukkonen (1993), prowadząc studia nad ewaluacją badań naukowych, wyodrębniła wykorzystanie oraz wpływ ewaluacji (przeprowadzony przez nią podział można z powodzeniem stosować do różnorakich typów ocen w szkolnictwie).

Podobnie jak P. Rossi i H. Freeman, T. Luukkonen wyodrębnia trzy formy wykorzystania wyników oceny:

– użytek instrumentalny: gdy informacja o wynikach oceny dostarcza empirycznych dowodów lub uzasadnień pozwalających rozwiązać problem decyzyjny, polityczny lub dotyczący finansowania (np. określenie losu programu, poziomu finansowania, zmian zatrudnienia, zakupu aparatury):

– użytek konceptualny: gdy informacja o wynikach oceny umożliwia osobom nimi zainteresowanym uświadomienie sobie problemów wcześniej nie dostrzeganych, sformułowanie pytań do tej pory nie stawianych, a więc wpływa na sposób myślenia o pewnych zagadnieniach. Zazwyczaj konceptualne wykorzystanie ocen występuje w postaci wniosków, pokazania możliwego rozwiązania, jednakże rekomendacji zmian czy oczekiwań nie adresuje się do konkretnej osoby bądź instytucji, która miałaby podjąć decyzję:

– użytek perswazyjny: wykorzystanie oceny jako wsparcia, argumentu pomagającego przekonać o słuszności danego stanowiska. Jako przykład T. Luukkonen wskazuje oceny wewnątrzśrodowiskowe (peer review) w badaniach naukowych: wśród ekspertów istnieje tendencja do rekomendowania wzrostu nakładów i generalnie – poprawy pozycji reprezentowanej przez nich (i ocenianej w danym momencie) dziedziny nauki. Inny przykład użytku perswazyjnego to legitymizacja działalności danej instytucji. Zdaniem cytowanej autorki, wszystkie ewaiuacje dokonane przez rady badawcze w Norwegii były przeprowadzone po to, by legitymizować oceniane dyscypliny i same rady badań.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>